OnderwijsInzicht 2021

OnderwijsInzicht is het onderwijscongres voor schoolbestuurders, schoolleiders en ICT-verantwoordelijken in het primair en voortgezet onderwijs die alles willen weten over het benutten van ICT in het onderwijs. De editie van 2021 vindt helemaal online plaats. Thema: Flexibilisering in het onderwijs.

Het jaar 2020 gaat in alle opzichten de (digitale) boeken in. Onderwijsontwikkelingen zijn in een stroomversnelling geraakt, flexibel en hybride onderwijs staan nu vol in de aandacht. Met de spotlight op ICT. Welke oplossingen en ervaringen nemen we mee naar 2021? Wat werkt wel, wat werkt niet, wat moeten we beter organiseren? Hoe kijkt de wetenschap naar de flexibilisering van onderwijs? Al deze vragen en meer staan centraal op OnderwijsInzicht.

Start het jaar goed met nieuwe inzichten, nieuwe contacten en aansprekende voorbeelden uit de onderwijspraktijk. Deelname is gratis, de inschrijving is geopend.

Synergia en Visma helpen samen het onderwijs verder

Synergia en Visma helpen samen het onderwijs verder

               

Visma | Raet concentreert zich op de Nederlandse markt en werkt aan een versie van Visma.net HRM & Payroll speciaal voor het onderwijs. Vanaf 1 januari 2021 maken de eerste scholen gebruik van dit nieuwe innovatieve HR cloud platform. De ontwikkeling gebeurt in nauwe samenwerking met Synergia, een samenwerkingsverband van administratiekantoren en onderwijsbureaus die het onderwijs bedienen met dienstverlening voor de bedrijfsvoering. “We bedenken samen slimme dingen.”

Visma | Raet is sinds twee jaar onderdeel van het Noorse Visma, een grote speler op de Europese markt, met software die zich kenmerkt door een hoge mate van automatisering. “Daarmee maken we het verschil”, zegt Bas de Pierre, directeur Onderwijs bij Visma | Raet. “Door tijd te besparen op het secundaire proces dragen we ons steentje bij aan het verminderen van de administratieve last. Schooldirecteuren en leraren hebben dan meer tijd voor hun kerntaak: goed onderwijs. Elke minuut die je met slimme software bespaart in je bedrijfsvoering, kan je besteden aan het onderwijs.”

Intensieve en langdurige samenwerking
Synergia werkt al vijftien jaar intensief samen met Visma | Raet, met de ontwikkeling van een  HR en Payroll-oplossing in de cloud als de nieuwste, en omvangrijke, blikvanger. Een complete en toekomstbestendige oplossing gebaseerd op de nieuwste technologie (.NET) met allerlei functionaliteiten, zoals in-, door- en uitstroom, verzuim, verlof, formatie, bezetting, een app, self service met workflows, wizards, event driven signalering en uiteraard de payroll. Bij Synergia zijn vijf kantoren aangesloten: CABO, Groenendijk Onderwijsadministratie, Onderwijsbureau Meppel (ObM), OOG onderwijs en jeugd en Onderwijsbureau Twente (ObT).

Persoonlijk contact
Manfred Besselink is bestuursvoorzitter bij CABO, een coöperatie en een specialist in administratie en advies voor het primair en voortgezet onderwijs. “Een coöperatie betekent samen slimme dingen doen, het beste uit de systemen halen en goed advies geven aan de leden aan de hand van de cijfers, de data”, licht hij toe. “Het persoonlijk contact met de schoolbesturen is daarbij heel belangrijk. Door automatisering van processen spelen we tijd vrij voor meer persoonlijk klantcontact over de data.”

Hij ziet een duidelijke verschuiving van administratie naar advies. “Voor cijfers op een rij zetten krijg je geen applaus meer. Je moet klanten adviseren en duiding bij de cijfers geven, door analyse en prognose.”

Steeds meer in de cloud
Cloud software faciliteert dus de ruimte voor persoonlijk contact en die adviesfunctie, door de 24/7 beschikbaarheid en de vele functionaliteiten. Jan Ouwenbroek, directeur van Groenendijk Onderwijsadministratie, onderschrijft dat. “De cloud zorgt voor laagdrempelige toegankelijkheid voor medewerkers en leidinggevenden. We kunnen nu met de workflows in Visma.net HRM & Payroll onze klanten zoveel meer maatwerk en flexibiliteit bieden. Hierdoor kunnen we met hen veel meer in gesprek over HR-processen en managementinformatie in plaats van alleen de administratie uitvoeren. Het is een pakket dat onze dienstverlening enorm innoveert.”

Een zekere integraliteit is er al bij Groenendijk Onderwijsadministratie, maar het huidige ‘aan elkaar knopen’ kost nog veel tijd en is foutgevoelig. “Dat wordt nu met de overgang naar de volledige cloud software van Visma.net HRM & Payroll steeds makkelijker en beter.”

Open systeem
Daarnaast is hij blij met de integratie tussen Visma.net HRM & Payroll en applicaties zoals de vervangingsplanners Invalpool en VABO maar ook met begrotingstools als Capisci en Cogix. “De api’s in Visma.net HRM & Payroll bieden tal van mogelijkheden om veilig te integreren. Dat zorgt voor zoveel gemak en efficiëntie.” 

Ook Frank Weusthof, afdelingshoofd PZ & O van Onderwijsbureau Twente  kijkt uit naar ‘het open systeem’. “Data integratie via api zorgt er onder meer voor dat er geen dubbele invoer is van mutaties voor de vervangingsadministratie waarbij het jaarlijks al gauw om honderd duizend mutaties gaat.” 

Wat betreft de nieuwe functionaliteiten wordt hij extra enthousiast van de realtime salarisberekening. “Zodra een mutatie is verwerkt, kan je direct zien in de payroll wat de nieuwe strook is. Je kijkt dus altijd naar de actuele situatie.”

Apps en self service
Directievoorzitter Paul Janssen en directielid Geert Boltjes van Onderwijsbureau Meppel verzorgen met hun coöperatie een breed palet aan onderwijsdiensten voor besturen. Sinds 2008 werken ze met Visma | Raet in de cloud. “Tegenwoordig worden al onze diensten in de cloud aangeboden. Wij hebben dus ook geen mensen rondlopen voor het technisch beheer, die updates doen en servers in de lucht moeten houden”, zegt Boltjes.

Het gebruik van integrale oplossingen in de cloud, zoals apps, zal alleen maar toenemen, weten Boltjes en Janssen zeker. Uit eigen onderzoek van ObM werd hen wel een verschil duidelijk tussen de medewerkers van schoolbesturen en de directeuren en bestuurders. Waar medewerkers meerdere apps voor HR-processen prima vinden, blijken directeuren en bestuurders vooral een voorkeur te hebben voor één app met meerdere, op maat ingerichte en geautomatiseerde processen. “Het administratieve handwerk gaat er grotendeels uit. De focus komt steeds meer te liggen op het primaire proces en op de beleidsvoering. Met de cloud software van Visma | Raet kunnen wij dit prima ondersteunen”, aldus Janssen.

Integrale dienstverlening
Het Amsterdamse OOG onderwijs en jeugd adviseert en ondersteunt schoolbesturen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, integrale kindcentra en lokale overheden. “Cloud software is heel belangrijk vanuit onze integrale dienstverlening”, vertelt Dana Sarlui, hoofd van het administratiekantoor. “Het past erg bij deze tijd. Ook met de aangescherpte AVG is het niet logisch wanneer je als schoolbestuur zelf nog allerlei systemen gaat onderhouden.”

Werken in de cloud is ook belangrijk omdat OOG te maken heeft met diverse werkgevers, elk met een eigen omgeving en een eigen netwerk, vult Jan Onrust aan. Hij is MT-lid en houdt zich vooral bezig met het automatiseren en digitaliseren. “Je kan dus als administratiekantoor op werkgeversniveau in de cloud veel meer, bijvoorbeeld een bepaalde salarisrun voor een of meerdere werkgevers uitvoeren. Je kan daarnaast voor een werkgever een workflow specifiek maken en activeren voor een of meerdere werkgevers. Dat scheelt zoveel onderhoud van de workflows.”

Hygiënefactor
Sarlui noemt het pakket in de cloud ‘het bieden van een hygiënefactor die altijd goed op orde moet zijn’. “Cloud zorgt voor veiligheid, continuïteit, toegankelijkheid, schaalvoordelen en innovatie.”

Directeur Jaap Willem Kuit wijst daarbij op een praktisch voordeel. “We zijn niet het grootste administratiekantoor en hebben niet overal intern mensen voor. We hebben bewust gekozen voor partijen als Visma | Raet maar ook ProActive en Cogix. Dat zorgt voor een mooie verbinding met OOG.”

Automatiseringsspecialist Onrust is te spreken over de declaratiefunctionaliteit in Visma.net HRM & Payroll. “Met de Visma app kunnen eindgebruikers eenvoudig een declaratie indienen en kan accordering plaatsvinden. Maar de payroll van Visma voorziet ook in de mogelijkheid voor een tussentijdse declaratierun, waardoor de indiener niet hoeft te wachten op de salarisuitbetaling.” 

Veel intelligentie
Frank Weusthof ziet nu al de mogelijkheden om de meest voorkomende processen via de Visma app aan te bieden, zoals reiskosten, ziek- en hersteld en onkosten. “En die verdwijnen op termijn uit MijnObT, zodat medewerkers en schooldirecteuren steeds verleid worden om die processen met de Visma app te doen. Zo nemen we ze stap voor stap mee naar het nieuwe Visma.” De nieuwe omgeving is het product van samenwerking, benadrukt hij. “In onze huidige formulieren zit veel intelligentie, met bijvoorbeeld allerlei condities. Die formulieren hebben we gedeeld met de ontwikkelaars van Visma | Raet zodat ze die intelligentie ook kunnen meenemen in de workflows van Visma.net HRM & Payroll. Zo werken we samen.”

Mooi eindproduct
Manfred Besselink herkent dit: “We bedenken samen slimme dingen. Vanaf het begin van de samenwerking vanuit Synergia met Visma | Raet hebben we veel tijd geïnvesteerd in de ontwikkeling van HR- en payroll software. En nu zien we dat bij de ontwikkeling van het nieuwe systeem weer. We hebben heel veel vertrouwen in een mooi eindproduct.”

Hij kijkt met CABO ook belangstellend naar de producten die Visma Nederland toevoegt aan haar portfolio. “Met ProActive werken we al jaren naar volle tevredenheid. Daarnaast volgen we de ontwikkelingen op integratiegebied tussen Visma.net Financials en Visma.net HRM & Payroll. Het kunnen zien van de fte’s in het financiële pakket, zou bijvoorbeeld erg interessant voor ons zijn. Daarnaast heeft Visma HRM & Payroll een koppeling met Capisci van Datapas. Dat is erg prettig.”

Krachtige combinatie
De gezamenlijke ontwikkeling van Visma.net HRM & Payroll typeert Jan Ouwenbroek als ‘iets moois’. “Een systeem dat ontwikkeld wordt in nauwe samenwerking en onze behoeften optimaal invult. Modern, innovatief, intuïtief voor medewerkers en leidinggevenden en een hoge mate van automatisering. We zijn er nog niet helemaal maar de basis staat en de weg die we al afgelegd hebben met elkaar is voortvarend aangepakt. Als we iets aangeven vanuit Synergia, doet Visma | Raet er ook iets mee. Er zit veel dynamiek in.”

Paul Janssen stipt de hoge kennisgraad van het bouwen van software aan bij Visma | Raet. “Bij Synergia zit heel veel kennis van het onderwijs en alles wat daar bij hoort. Die synergie, waar de naam Synergia vandaan komt, maakt dat we al een goed product hebben en dat het nieuwe product alleen maar beter wordt. Dat is een krachtige combinatie in de samenwerking. We hebben vanuit de kantoren echt invloed kunnen uitoefenen.”

Invloed op ontwikkeling
Die invloed benoemt Dana Sarlui ook. “Dat is fijn. We kennen de behoeften van onze klanten en vertalen die naar Visma | Raet en de software. Daar hebben uiteindelijk onze klanten weer profijt van.” Frank Weusthof benadrukt dat zijn organisatie veel kennis heeft gebracht richting de specialisten van Visma. “We zien ook dat die kennis goed wordt opgepakt, dat is mooi om te zien.” De eerste schoolbesturen zijn door de administratiekantoren en onderwijsbureaus van Synergia per 1 januari 2021 overgezet op Visma.net HRM & Payroll. Dat wordt stapsgewijs uitgebreid tot in 2023 alle besturen gemigreerd zijn.

Meer tijd voor klantadvies bij onderwijsbureau VGS door robotisering

Scholen tot 18 januari dicht voor bijna alle leerlingen

Robotisering – het proces waarbij werkzaamheden worden overgenomen door robots – vindt op grote schaal plaats. Ook HR zet steeds vaker een robot in. Het gaat dan niet om een mechanische robot zoals we die kennen uit de auto-industrie maar om software voor het automatiseren van administratieve handelingen.

Onderwijsbureau VGS uit Ridderkerk is een van de eerste organisaties in Nederland die met Robotics as service van Visma | Raet aan de slag is gegaan. Jan Knook, coördinator personeels-en salarisadministratie en Wim Boogaard, relatiebeheerder PSA bij VGS vertellen een jaar later hoe ze tegen Robotics as a service aankijken en welke kansen de robots bieden voor meer en beter advies aan hun klanten.

oen jullie met Visma | Raet in gesprek gingen over Robotics, wat voor beeld hadden jullie bij dit onderwerp? Vonden jullie het spannend of misschien bedreigend omdat de robot werk van mensen overneemt?

Wim: Het was nieuw voor ons maar als een bedreiging hebben we het nooit gezien. De laatste jaren is ook veel informatie beschikbaar gekomen over robotics als de volgende stap in automatisering. Mijn collega Jan Knook stelde vijf jaar geleden al dat de robot onderdelen van ons werk binnen tien jaar overneemt. Natuurlijk was het in het begin even een spannende gedachte, een robot die HR-werkzaamheden uitvoert, maar we zagen bij VGS als snel mogelijkheden voor innovatie en efficiëntie. Ook onze vaste en vertrouwde consultant bij Visma | Raet heeft ons goed meegenomen in de mogelijkheden van Robotics, dat verhoogde de acceptatie bij ons enorm.

Welke processen hadden jullie voor ogen om als eerste met een robot op te pakken?

Jan: We hebben meerdere processen met veel repeterende werkzaamheden. Dat soort werk is natuurlijk een uitgelezen kans voor de robot. We wilden wel eerst zekerheid dat de robot inderdaad precies zou doen wat we hem vragen. We hebben daarom een afgebakend en redelijk eenvoudig proces uitgezocht om ervaring met robotisering op te bouwen. Dat proces is uiteindelijk het cafetariamodel geworden. Dat was een proces met een duidelijke kop en staart en een piekmoment aan het eind van het jaar zodat we na de implementatie in september direct konden testen.

VGS

De Vereniging voor Gereformeerd Schoolonderwijs zet zich in voor de bloei van het christelijk-reformatorisch onderwijs. Het onderwijsbureau adviseert ongeveer 140 scholen over financiën, personeel, organisatie en juridische kwesties. Ook verzorgt VGS de administratieve dienstverlening waaronder de HR-en personeelsadministratie. 

Welke werkzaamheden hebben jullie in dit proces door de robot laten doen?

Wim: In het cafetariamodel kennen we een reiskostenregeling en de vakbondscontributie. We hebben ervoor gekozen deze processen door de robot te laten verwerken. Vanuit de scholen krijgen we via Self Service in Youforce de keuzes binnen van de medewerkers. Wij handelen dit af in Self Service en zetten in het personeelsdossier een mutatie-pdf klaar. De robot pakt vervolgens de mutatie op en verwerkt deze in HR Core. Eenmaal in HR Core wordt het op dezelfde manier meegenomen als andere mutaties in de salarisverwerking van de betreffende maand. Op jaarbasis verwerkt de robot voor deze beide processen ongeveer 2.600 mutaties.

En hoe heeft de robot van Visma | Raet het gedaan?

Jan: De robot heeft het fantastisch gedaan. We hebben nog wat aanpassingen doorgevoerd nadat we live waren. Dat is het mooie aan robotics: je kunt een robot precies leren hoe een proces stap voor stap uitgevoerd moet worden. We hebben geleerd met de robot te werken en vertrouwen opgebouwd om een nieuw proces op te pakken. Dat nieuwe proces is uiteindelijk de nieuwe aanstelling geworden, voor de tijdelijke uitbreidingen. Een proces met veel meer stappen dat bovendien het hele jaar loopt. Als dat ook werkt, zeiden we tegen onszelf, maken we pas echt meters met robotisering.

Kun je meer vertellen over de nieuwe aanstelling en de toepassing van robotics? Hoe liep dit proces eerst en welke stappen doet de robot nu voor jullie?

Wim: Voor het proces van nieuwe aanstellingen kun je uitstekend een robot inzetten. We hebben heel gedetailleerd beschreven waarnaar de robot moet kijken om het formulier voor de nieuwe aanstelling veld voor veld af te werken. De robot neemt nu controles over die wij eerst zelf deden zoals vaststellen welke verzekeringscode van toepassing is, het toevoegen van een kostendrager en de controle op de omvang van de werktijdfactor. Al die controles hebben we ingebouwd en voert de robot nu uit. En als er iets wijzigt zoals recentelijk de nieuwe aanstellingsgrond ‘afwezig in verband met corona’ dan geven wij aan dat hier een bepaalde kostendrager bij hoort. De specialisten bij Visma | Raet programmeren vervolgens de robot om dit te leren.

Jan vult aan: We hebben ervoor gekozen alleen tijdelijke uitbreidingen door de robot te laten verwerken omdat we bij een hoofdaanstelling een nieuwe arbeidsovereenkomst moeten opstellen en dat doen we voorlopig liever zelf. Maar als je kijkt naar alle mutaties ‘Nieuwe aanstelling’ durf ik wel te stellen dat het zeven van de tien keer juist gaat om een tijdelijke uitbreiding.

Wim: Dat kan goed kloppen, ik heb vanochtend nog gekeken wat gisteren is verwerkt en 60 van de 80 mutatie heeft de robot opgepakt. Kijken we iets verder terug dan heeft de robot in twee maanden tijd 1.000 mutaties onder handen gehad en daarvan 63% opgepakt. Dat proces loopt echt als een tierelier. Als je het op maandbasis bij elkaar op telt dan levert het ons effectief zeker vijf uur tijdswinst op. En dan heb je het maar over één gerobotiseerd proces. Ik merk wel dat wij op de afdeling soms nog mutaties oppakken die de robot ‘s avonds moet verwerken. Ik zeg altijd: ‘laat de mutaties staan tot de volgende dag en kijk wat er dan over is’ maar dat is voor sommige medewerkers nog even wennen.

“De robot levert ons effectief maandelijks zeker vijf uur tijdswinst op. En dan heb je het maar over één gerobotiseerd proces.”

Wim: We zijn gestart met een informatiesessie waarin Visma | Raet een toelichting gaf op wat Robotics as a service inhoudt en wat VGS ermee zou kunnen. Vervolgens heeft Visma | Raet eerst het proces ingericht in Self Service en ons daar doorheen geloodst. Als laatste is de robot ingericht. De begeleiding was prettig en persoonlijk. Bij de inrichting van het cafetariamodel waren we een van de eerste klanten met robotics en zag je af en toe dat ook Visma | Raet nog lerende was hoe je een robot processen laat uitvoeren. Maar bij het proces van de nieuwe aanstelling zag je dat Visma | Raet ervaring met de verschillende robots had opgebouwd. We zijn bij de nieuwe aanstelling echt aan de hand meegenomen en elke keer als iets nieuws was gebouwd in de robot hebben we een controlemoment gehad. Ik heb het proces uitstekend kunnen volgen en duidelijk inzicht gekregen in de werking van de robot. Half september kregen we nog een finale sessie met de specialisten van Visma die de robot hebben ingericht. Die afronding gaf een gevoel van ‘yes’ we gaan de robot live inzetten!

Het lijkt me wel raar om een proces dat je jarenlang zelf hebt gedaan in de handen van een robot te leggen. Doet de robot het altijd goed of voer je nog regelmatig controles uit?

Wim: Tot nu toe gaat alles goed. Mutaties die uitvallen, moeten ook conform het proces uitvallen omdat ze niet door de controle komen. We hebben er inmiddels zoveel vertrouwen in dat we alweer nadenken over het volgende proces om te robotiseren.

Jan reageert lachend: En als we menselijke handelingen in een proces kunnen vervangen, moeten we dat niet nalaten. Ik heb nu een beschrijving gemaakt voor de vervangingsaanstelling en die komt in veel stappen overeen met de nieuwe aanstelling. Het enige verschil is eigenlijk het koppelen van de afwezige en een aantal keuzes die we normaal gesproken met het hoofd maken. Dat maakt het proces voor de robot iets uitdagender maar met alles wat ik tot nu toe heb gezien, ben ik overtuigd dat de robot dit ook kan.

Hoe werkt dat dan? Hoe weet de robot welke vervanger ingezet wordt?

Wim: In de opgave door onze klant wordt de afwezige al doorgegeven. Eigenlijk werkt het daarna hetzelfde als het proces voor nieuwe aanstellingen. Uitbreidingen pakt de robot op en hoofdaanstellingen blijven voor ons staan omdat we dan een arbeidsovereenkomst moeten opstellen. Als we dit proces en het proces van de nieuwe aanstelling live hebben, dan is echt een aanzienlijk deel van onze administratie gerobotiseerd.

Jullie hebben nu bijna een jaar ervaring met Robotics. Is inmiddels jullie beeldvorming veranderd?

Jan: Dat beeld is wel veranderd. In het begin is ons heel duidelijk gemaakt dat die robot eigenlijk een dom apparaat is maar wel heel goed leerbaar. Zolang je maar precies voorschrijft hoe een proces in elkaar steekt, kan de robot uitstekend werkzaamheden van een mens overnemen.

Muteren is niet het leukste onderdeel van je werk, en eigenlijk wil je je als HR-professional bij een onderwijsbureau vooral richten op advies en klanten verder helpen. Dit doen we onder andere door ieder jaar bij de klant op locatie te komen om de mutaties te bespreken en te verwerken die betrekking hebben op het afronden van het oude en de start van het nieuwe schooljaar. Klanten waarderen dat enorm maar verwachten ook dat wij die rol als adviseur oppakken.

Bovendien werken veel onderwijsbureaus met dezelfde software en ondersteunen dezelfde processen. Wij onderscheiden ons dus met onze advisering. Doordat de robot eenvoudige mutaties overneemt, hebben onze medewerkers meer ruimte en tijd voor hun adviserende rol als relatiebeheerder personeels-en salarisadministratie.

ICT als kans bij krimp

Verschillende regio’s in Nederland hebben of krijgen op termijn te maken met een demografische krimp. Deze krimp heeft voor scholen teruglopende leerlingaantallen als gevolg, waardoor er minder inkomsten zijn. Veel scholen zijn nog onvoldoende voorbereid op teruglopende leerlingaantallen. In het traject ’ict kansen bij krimp’ heeft Kennisnet samen met scholengroep Fier uit Noordwest Friesland onderzocht hoe scholen met behulp van ict, ondanks de krimp, toch kwalitatief goed onderwijs kunnen blijven leveren.

Opdrachtgever: Stichting Kennisnet

De publicatie Ict als kans bij krimp is tot stand gekomen in samenwerking met Onderwijsgroep FIER.

Blockchain binnen het onderwijs?

Wat is blockchain?
Tijdens de diverse blockchain bijeenkomsten waar Startpunt Onderwijs aanwezig is geweest, blijkt keer op keer uit de reacties van velen hoe complex het is. Toch zullen we vroeg of laat te maken gaan krijgen met blockchain, ook binnen het onderwijs. Omdat de technology en praktische toepassing nog niet alledaags zijn, leggen we u kort uit wat blockchain is en verwijzen we u naar praktische voorbeelden van de overheid.

Een blockchain (blokketen) is vooral bekend als het centrale mechanisme in alle vormen van cryptogeld, maar er zijn meer toepassingen die op deze techniek werken. Een blockchain bestaat uit een keten van in de computer of op internet vastgelegde en samengevoegde gegevens, blokken (blocks) genoemd. De keten van gegevens, van de data, wordt bepaald door de volgorde waarin de data zijn toegevoegd. Er is daarbij een eenvoudig te controleren systeem volgens welke opeenvolgende blokken aan elkaar gerelateerd behoren te zijn, zodanig dat naast verlengen alleen vertakken van de keten praktisch mogelijk is, niet het bij elkaar komen van twee takken. Binnen dit systeem zijn twee even lange ketens met hetzelfde laatste blok daardoor vrijwel zeker gelijk.

Een blockchain is een gedistribueerde database, dat wil zeggen dat meer partijen, die vanuit hun computer actief zijn, een kopie hebben en werken aan het bijhouden van de keten, en elkaar controleren. Verder wordt bij een tijdelijke vertakking van de keten op basis van een vorm van consensus bepaald met welke tak wordt verder gegaan.

Onderstaand vind u een door Nieuwsuur gepubliceerd filmpje, waarin met in 1 minuut uitlegt wat blockchain is

Wat kunnen we leren uit reeds uitgevoerde pilots door de overheid?
Aan drie uitgevoerde blockchain pilotronden deden meer dan 30 overheidsorganisaties mee die samen 35 use cases realiseerden. Alle uitwerkingen van de pilots en bijbehorende achtergrondinformatie zijn hieronder te raadplegen/downloaden. Sinds het afronden van de pilots (ronde 1: november ’16, ronde 2: april ’17, ronde 3: december ’17) hebben diverse deelnemende organisaties de stap gezet naar het ontwikkelen van werkende prototypes.